Odgurmış'ın Hastalanarak Öğdülmiş'i Çağırdığını Söyler

Eski Türkçe aslı Günümüz Türkçesine aktarımı
LXXVI Odgurmış İglig Bolup Öğdülmişni Ündemişin Ayur Odgurmış'ın Hastalanarak Öğdülmiş'i Çağırdığını Söyler
5953 Bu künlerde bir tün bu ögdülmiş e,
turup yatğalır erdi yastap baş a
Günlerden bir gün Öğdülmiş başını yatağa koyup, uyumak üzere iken,
5954 Kapuğda ün itti bedük ündedi,
kişi ıdtı tavrak baka kör tedi
Birinin kapıda gürültü ettiğini ve yüksek sesle bağırdığını duydu ve "Git, bak!" diye, acele birini gönderdi.
Oğlan cevabı Öğdülmişke HİZMETÇİNİN ÖĞDÜLMİŞ'E CEVABİ
5955 Yumuşçı bakıp aydı bir er-turur,
sözüm bar tuşayın teyü yol kolur
Hizmetçi baktı: —Bir adam gelmiş, söylenecek sözüm var diye, yanınıza girmek istiyor — dedi.
Öğdülmiş suali Oğlanka ÖĞDÜLMİŞ'İN HİZMETÇİYE SUÂLİ
5956 Yana aydı barğıl ayıtğıl sözi,
ne ermiş negü ter kim ermiş özi
Öğdülmiş : — Git, sor; sözü ne imiş, kim imiş, ne söyleyecekmiş — dedi.
Oğlan suali yumuşçıka HİZMETÇİNİN HABERCİYE SUÂLİ
5957 Yana çıktı oğlan ayıttı sözin,
kayun kelmişin hem tilekin özin
Hizmetçi tekrar çıktı ve gelene nereden geldiğini; kim olduğunu, arzusunun ne olduğunu sordu.
Yumuşçı cevabı Oğlanka HABERCİNİN HİZMETÇİYE CEVABI
5958 Bu er aydı odğurmış ıdtı meni,
sözüm bar kadaşın köreyin kanı
O— Beni Odgurmış gönderdi, bir sözüm var; haydi, kardeşini göreyim — dedi.
Oğlan cevabı Öğdülmişke HİZMETÇİNİN ÖĞDÜLMİŞ'E CEVABI
5959 Ukup kirdi aydı negü aymışın,
kadaşı anıŋdın yumuş ıdmışın
Hizmetçi geri dönüp, onun dediklerini ve kardeşinin onun vasıtası ile bir haber göndermiş olduğunu söyledi.
Öğdülmiş suali yumuşçıka ÖĞDÜLMİŞ'İN HABERCİYE SUÂLİ
5960 Kopa keldi terkin aŋar kıldı yol,
bu er kirdi ötrü selâm kıldı ol
Öğdülmiş derhâl yerinden kalkıp, onu içeri almalarını söyledi; adam bunun üzerine girip, selâm verdi.
5961 Ayıttı kayudın kelir sen teyü,
tilekiŋ ne erki sözüg ay bügü
Öğdülmiş ona: -—Nereden geliyorsun— diye sordu —arzun ve sözün nedir, ey hakîm, söyle — dedi.
Yumuşçı cevabı Öğdülmişke HABERCİNİN ÖĞDÜLMİŞ'E CEVABI
5962 Bu aydı meni ıdtı odğurmışa,
saŋa aydı kelgil maŋa bir tuşa
Haberci : — Beni buraya Odgurmış gönderdi; senin için, gelsin; onu bir göreyim, dedi.
5963 Ağır boldı köŋli yatur ınçıkın,
tegip tuş aŋar bir ay köŋli yakın
Artık ağırlaştı, bitkin bir hâlde yatıyor; ey gönülü yakın, gidip onu bir görün — dedi.
Öğdülmiş cevabı yumuşçıka ÖĞDÜLMİŞ'İN HABERCİYE CEVABI
5964 Yanut berdi ögdülmiş aydı kel e,
negü erse yegil baralım bile
Öğdülmiş cevap verdi: — Gel, bir şeyler ye, beraber gideriz—dedi.
Yumuşçı cevabı Öğdülmişke HABERCİNİN ÖĞDÜLMİŞ'E CEVABI
5965 Unamadı aydı kadaşıŋ hâlı,
yavuzrak ay bilgem köner teg yolı
Haberci bunu kabul etmedi ve: — Kardeşinin hâli çok ağırdır; ey bilginim, yolcu gibi görünüyor.
5966 Men aşnu barayın seniŋdin oza,
sen akru udu kel ay kılkı tüze
Ben acele önceden gideyim; ey temiz kalpli insan, sen yavaşça arkadan gel — dedi.
5967 Kapuğdın yana evre yandı ive,
eŋip kaldı ögdülmiş elgin ova
Kapıdan tekrar koşarak geri döndü, Öğdülmiş ellerini ovuşturarak, şaşırmış bir hâlde kaldı.
5968 Turup evke kirdi idi kadğuluğ,
sevinç kitti boldı sakınçı uluğ
Kalkıp, derin kaygı içinde eve girdi; neşesi kaçtı, büyük bir yeise kapıldı.
5969 Yatu kördi ança usı kelmedi,
tüni boldı yılça yitip bolmadı
Bir müddet yattı, baktı ki, uykusu gelmiyor; gecesi yıl kadar uzadı, bitmek bilmedi.
5970 Közin yumdı erse udımak tilep,
usı uçtı bardı közindin yırap
Uyumak arzusu ile gözlerini kapamak istedi, fakat gözünden uykusu uçup gitti.
5971 Yana turdı ança bu oldurdı a,
sarığ taŋ ata keldi oŋdurdı a
Tekrar kalkıp, bir parça oturdu; sarı tan atmağa başladı ve yayını kurdu.
5972 Çeçeklikte sandvaç ünün sumlıdı,
üdiklig eşitti köŋül yelgüdi
Bahçede bülbül yabancı bir dilde bir şeyler söyledi; bunu duyan sevdâlının gönlü tutuştu.
5973 Atın mindi bardı kadaşı tapa,
tegip kirdi tuştı elig yüz öpe
Atına bindi ve kardeşine doğru gitti, varıp girdi; el ve yüzünü öperek, onunla buluştu.
5974 Kadaşını kördi uzatu yatur,
çögesin töşenmiş yiŋin yastanur
Kardeşine baktı, uzanarak yatmış; abasını döşenmiş ve başını yenine yaslamıştı.
Öğdülmiş suali Odgurmışka ÖĞDÜLMİŞ'İN ODGURMIŞ'A SUÂLİ
5975 Ayıttı ne boldı özüŋ ay kadaş,
seni kördüm emdi köŋül boldı baş
Öğdülmiş:—Ey kardeş, sana ne oldu; seni böyle görünce, gönülüm yaralandı — dedi.
Odgurmış cevabı Öğdülmişke ODGURMIŞ'IN ÖĞDÜLMİŞ'E CEVABI
5976 Ayur ay kadaşım yolum köŋelir,
ölüm tutğakı tuttı öz barğalır
Odgurmış cevap verdi : — Ey kardeşim, yolum göründü; ölüm öncüsü yakaladı, artık gitmek üzereyim,
5977 Seniŋ bir yüzüŋni köreyin teyü,
saŋa tegdi emgek okıdım berü
Yüzünü bir defa daha göreyim diye seni buraya çağırdım; sana zahmet oldu — dedi.
Öğdülmiş cevabı Odgurmışka ÖĞDÜLMİŞ'İN ODGURMIŞ'A CEVABI
5978 Yanut berdi ögdülmiş aydı ay cân,
tirig bolsa yalŋuk yorır ig toğan
Öğdülmiş cevap verdi : —Ey canım, insan hayatta oldukça, acılara ve hastalığa mâruz kalabilir — dedi —
5979 Yavuz kılma könlüŋ tiliŋni yığ a,
yazukka kefâret bolur ig toğa
Gönülüne fena şeyler getirme, böyle şeyler söyleme; ağrı ve hastalık günahlara kefaret olur.
5980 Negü ter eşitgil biliglig sözi,
bilig ol kiterdeçi köŋül tozı
Bilgilinin sözü ne der, dinle; gönülün tozunu gideren bilgidir.
5981 Yazukka kefâret ig ol kör saŋa,
yazuksuz kişi kim ayu ber maŋa
Senin için bu hastalık günahların kefaretidir; günahsız kim var, bana söyle.
5982 Kişi iglese barça töklür yazuk,
yazuk tökse kutlur kişi ay toŋa
İnsan .hastalanırsa, onun bütün günahları dökülür; ey kahraman, günah dökülünce, insan kurtulur.
5983 Kişi barça yazuk kılur az üküş,
yazuksuz kişi bu ajunda küsüş
Her insan az-çok günah işler; günahsız insan bu dünyada nâdirdir.
5984 İgiŋ edgü bolğa esen bolğa sen,
yazukuŋ arığay muyan bulğa sen
Hastalığın iyileşecek ve sen de sıhhate kavuşacaksın; günahın temizlenecek ve sevaba nail olacaksın.
5985 Nelük tilde körksüz yorıtur sen söz,
ölürüŋ ne bildiŋ ayâ köŋli tüz
Niçin böyle fena-fena sözler söylüyorsun; ey temiz kalpli insan, öleceğini neden anladın.
Odgurmış cevabı Öğdülmişke ODGURMIŞ'IN ÖĞDÜLMİŞ'E CEVABI
5986 Yanut berdi odğurmış aydı sebeb,
ölümüg tüşümde yaruk kıldı rab
Odgurmış cevap verdi : — Sebebi şudur, rabbim rüyamda bana ölümü gösterdi — dedi —
5987 Tüşedim tüşümdin açıldı maŋa,
ölürüm ukuldı maŋa ay toŋa
Rüya gördüm, rüyamda bu bana belli oldu ve öleceğim anlaşıldı, ey kahraman.
5988 Bayat edgü isiz yorıtsa kazâ,
yorıtur anı yatsa tünle uda
Tanrı, iyi veya kötü, kazasını bildirmek isterse, bunu gece yatarken, uykuda bildirir.
Öğdülmiş cevabı Odgurmışka ÖĞDÜLMİŞ'İN ODGURMIŞ'A CEVABI
5989 Yanut berdi ögdülmiş aydı bu söz,
yeme edgü ermez ayâ köŋli tüz
Öğdülmiş cevap verdi : — Ey temiz kalpli insan, bu söz de iyi değildir — dedi —-
5990 Ölür erse iglep kişi tegme ig,
kişi kalmağay erdi yerde tirig
İnsan her hastalıktan Ölse idi, yer yüzünde canlı kimse kalmazdı.
5991 Tirig yalŋuk oğlı igin igler ök,
kamuğ ig ölüm birle kesmez bu kök
Hayatta insan-oğlu her vakit hastalanabilir, fakat her hastalık bu kökü ölümle kesmez.
5992 Tüşer ök kişi tüş udısa yatıp,
anı yörgüçiler yörer uz itip
insan yatıp, uyursa, rüya görür; ancak tâbirciler onu iyi bir şekilde yorabilir.