İnsan Oğlunun Değerinin Bilgi Ve Akıldan Geldiğini Söyler

Eski Türkçe aslı Günümüz Türkçesine aktarımı
VI Yalŋuk Oğlanı Ağırlıki Bilig Ukuş Birle Erdükin Ayur İnsan Oğlunun Değerinin Bilgi Ve Akıldan Geldiğini Söyler
148 Törütti üdürdi seçü yalŋukuğ,
aŋar berdi erdem bilig ög ukuğ
Tanrı insanı yarattı, seçerek yükseltti; ona fazilet, bilgi, akıl ve anlayış verdi.
149 Köŋül berdi hem me yorıttı tilig,
uvut berdi kılk hem kılınçı silig
Ona hem gönül verdi, hem de onun dilini açtı; ona güzel biçim, güzel tavır ve hareket ihsan etti.
150 Bilig berdi yalŋuk bedüdi bu kün,
ukuş berdi ötrü yazıldı tügün
Ona bilgi verdi ve insan bugün yükseldi; ona anlayış verdi ve böylece düğümler çözüldü.
151 Bayat kimke berse ukuş ög bilig,
üküş edgülükke uzattı elig
Tanrı kime anlayış, akıl ve bilgi verirse, o pek çok iyiliklere elini uzatır.
152 Biligni bedük bil ukuşnı uluğ,
bu iki bedütür üdürmiş kuluğ
Bilgiyi büyük ve anlayışı ulu bil; seçkin kulu bu iki şey yükseltir.
153 Bu sözke tanukı munu keldi söz,
bu sözni eşitgil sözüg munda üz
Buna şahit olarak, işte şu söz geldi; bu sözü işit ve bu hususta sözünü kes.
154 Ukuş kayda bolsa uluğluk bulur,
bilig kimde bolsa bedüklük alur
Anlayış nerede olursa, orası ululuk kazanır; bilgi kimde olursa, o büyüklük bulur.
155 Ukuşluğ ukar ol biliglig bilir,
biligli ukuğlı tilekke tegir
Anlayışlı olan anlar, bilgili olan bilir; bilen ve anlayan her vakit dileğine erişir.
156 Bilig manisi bil negü ter bilig,
bilig bilse ötrü yırar erde ig
Bilginin mânasını bil; bak, bilgi ne der : bilgiyi bilen insandan hastalik uzaklaşır.
157 Biligsiz kişi barça iglig bolur,
igig emlemese kişi terk ölür
Bilgisiz insan hep hastalıklı olur; hastalık tedâvî edilemezse, insan çabuk ölür.
158 Yorı ay biligsiz igiŋni ota,
biligsiz otın sen ay bilge kuda
Ey bilgisiz, git, hastalığını tedavi ettir; ey mes'ûd âlim, bilgisizliğin ilâcını sen söyle.
159 Ukuş ol burunduk anı yetse er,
tilekke tegir ol tümen ârzû yer
Anlayış bir yulardır; insan onu elinde tutarsa, dileğine erişir ve bütün arzularına nail olur.
160 Ukuş bolsa erke kör asğı üküş,
bilig bilse ötrü bolur er küsüş
Anlayışın insana faydası çok olur; insan bilgi bilirse, aziz olur.
161 Ukuş birle işler kamuğ iş küdüg,
bilig birle bekle bu bulmış üdüg
Bütün işini-gücünü anlayış yolu ile yap; eline geçen bu zamanı israftan bilgi ile koru.